YAYED
YAYED
YAYED
YAYED
YAYED

Yerel Seçimler

E-Bülten

YAYED

Bir Tarihin Özel Mülkiyete Geçiş Hikâyesi: Ayışığı Manastırı

Agios Dimitrios Ta Selina, bilinen adıyla Ayışığı Manastırı; Cunda Adasının kuzeyinde Pateriça yarımadasının en uç noktasında dik bir tepenin denizle birleştiği noktada yer alan 18. yüzyılda veya daha öncesinde inşa edildiği düşünülen tarihi bir değerdir. Manastır; bir zamanlar bekar kızların manastırı, adalıların eğitim kurumu ve mesire yeri, evlenmek için gelen Ayvalıklı Rumların dilek kapısı olmuştur. Ayışığı Manastırı’nı kapsayan arazi birinci derece doğal SİT alanı ve Tabiat Parkı statüsündedir. Ayvalık’a bağlı 21 adayı içine alan, Ayışığı Manastırı’nı kapsayan alan (17.950 ha) Tabiat Parkı olarak 21.04.1995 tarih ve 6717 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile koruma altına alınmıştır. Park İçerisinde endemik türler de olmak üzere 752 çeşit otsu bitki, 140 balık türü, 230 kuş türü barındıran nadir zengin ekosistemlerden birini oluşturmaktadır. Manastırın yer aldığı arazi mübadele ile Selanik’ten gelen Katerinli (Katrinli) Fahrettin Bey ve ailesine verilmiştir. Ailenin mirasçıları tarafından manastırın da bulunduğu arazi 2003 yılında satılığa çıkartılmış ve Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer tarafından satın alınmıştır. Ayvalık Adaları bölgesinin park statüsü, söz konusu satın alma işleminden bir yıl sonra, 2009′da bütünüyle arsa sahiplerinin imar değişiklikleri yapabilmesine olanak sağlayacak şekilde değiştirilmiştir. Satın alınan tarihi eserlere fonksiyon yüklenmesine ilişkin plan hükmü ile kamuya ait arazilerin özel mülkiyete geçirilmesinin önü açılmıştır. Sabancı Dinçer tarafından manastırdaki rahip odalarının ¨akademisyenlerin ve misafirlerin¨ kalabileceği bir misafirhaneye ve bir toplantı/resepsiyon alanına dönüştürüleceği sözü verilmiştir. 2009 yılı Ayvalık Adaları Tabiat Parkı Revizyon Planı’nın iptali ile ilgili Danıştay 6. Daire 2010/2180 esas sayılı dosyasıyla yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılmıştır. Dava açma nedeni, Ayvalık Adaları Tabiat Parkı’nın ilan edildiği 2004 yılında mutlak koruma alanları ilan edilen yerlerin, 2009 yılında aniden düzeltme yapılarak kısmi koruma alanlarına dönüştürülmesi ve tabiat alanında yer alan tarihi binalara fonksiyon yüklenmesine olan itirazdır. Danıştay 6. Dairesi 25.01.2011 tarihli kararıyla isteği haklı görmüş, yürütmeyi durdurma kararı almıştır. Danıştay 6. Dairesi’nden gelen ilk yürütmeyi durdurma ve bilirkişi incelemesi kararının ardından ilçede dev bir kampanya başlatılmış, 10 bin liralık bilirkişi ücreti, demokratik kitle örgütlerinin, meslek odaları ve vatandaşların katkıları ile toplanmıştır. Bilirkişi heyeti, Temmuz 2011’de Ayvalık’a konuyla ilgili incelemeyi yapmak üzere gelmiş, raporunu 12 Aralık 2011’de mahkemeye sunmuştur. Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı bilirkişi heyetinin olumlu görüşünün ardından nihai karara dönüşmüştür. Bilirkişi heyetinin, hazırlanan planın tabiat parkı kavramının kanun ile ön görülmüş olan amaç ve felsefesine aykırı olduğunu ifade eden raporunda; ‘Planlama kıstasları arasına Mülkiyet kriterinin eklenmesi ve bu şekilde 2004 tarihli Ayvalık Adaları Tabiat Parkı 1/25 bin ölçekli uzun devreli gelişme planında ön görülmüş olan mutlak koruma alanlarının büyük bölümünün sınırlı kullanım alanına dönüştürülmüş olması planın bölgeleme kıstaslarının esaslı biçimde değiştirilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu değişiklikler, Tabiat Parkının en büyük ve ileriye dönük kentsel gelişme baskıları açısından en riskli bölgesini oluşturan bir bölümde gerçekleştirilmiştir. Milli parklar kanunu ve ilgili yönetmeliğin tabiat parklarında mülkiyet ve kamulaştırma ile ilgili hükümleri ve ön görmüş olduğu koşul ve kurallardan hareketle, özel mülkiyet kıstasına göre Tabiat parkı bölgeleme ilkelerinin yeniden belirlenmesi Tabiat parkı kavramının kanun ile öngörülmüş olan amaç ve felsefesine aykırıdır’ denilmiştir. Bursa Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararı ile Ayışığı Manastırı’nın restorasyonu, projeye uyulmadığı ve doğaya zarar verdiği gerekçesiyle mühürlenerek durdurulmuş; patika yollar dozerlerle genişleterek yeni yollar açıldığı için Ayvalık Belediyesi tarafından 650 bin TL ceza kesilmiştir. Bu uygulama, ceza ve Danıştay kararından sonra da Ayışığı Manastırı’ndaki inşaat çalışmalarının devam ettiği tespit edilmiştir. Restore edilen Manastır’ın 13 Nisan 2012 tarihinde törenle açılışı yapılmıştır. Ayvalık Belediyesi ve Küçükköy Belediyesi’nin de aralarında bulunduğu 27 Demokratik Kitle örgütü bir araya gelerek oluşturduğu Ayvalık Adaları Tabiat Parkını Koruma Platformu, Ayışığı Manastırı konusunda hukuksal mücadelelerine devam etmektedir. Kararın, 2009 revizyon planının hükümlerini sona erdirdiğini, kararla birlikte 2004 yılına ait revizyon planına dönüşün gerçekleştiğini kaydeden Avukat Zehra Yetkin; 'Ay Işığı Manastırı'nın Danıştay'ın aldığı karar doğrultusunda ancak müze olarak kullanılabilmesini mümkün kıldığını belirterek, Ay Işığı Manastırı'nın şu andan itibaren konut olarak kullanılması yasaklanmış durumda olduğunu, süreçle ilgili platform bünyesinde Manastır'ın sahipleri Suzan Sabancı ve eşi Haluk Dinçer aleyhine açılmış davaların sürdüğünü ifade etmiştir. Suzan Sabancı Dinçer hakkında, ‘Türk Ceza Kanunu 184 ve diğer ilgili maddeleri ve mevcut mahkeme kararını ihlal suçunu işlemek’ nedeniyle suç duyurusunda bulunmuştur. Ayışığı Manastırı’nın tamamıyla müze olarak halkın kullanımına açılması talep edilmiş ve yapılan basın açıklamasında şu sözler dile getirilmiştir: ….”Parayı veren halkların tarihini ve mirasını satın alamaz. Bu topraklar üzerindeki tarih, halkın ortak tarihi ve mirasıdır. Mülkü de kamuya aittir. Kamu kuruluşları Sabancıların bu hukuk tanımaz tavırlarına engel olmalıdır. Aksi taktirde zenginin yaptığının yanına kar kaldığı bir hukuk dışılık kamu vicdanını yaralar. Bu da aynı zamanda hukuksuzluğa ortak olmak demektir. Bizler Ayvalık Adaları Tabiat Parkı Koruma Platformu’nu oluşturan sivil toplum örgütleri, grup, çevre ve tüzel kurumlar olarak Sabancıların bu hukuk tanımaz tavrını protesto ediyoruz…”

Kaynak

http://www.sthdeniz.org/book/export/html/398

http://arkeodenemeler.blogspot.com/2012_06_01_archive.html

http://www.korfezmedya.com/Sozcu/Detay.asp?haberID=674

http://www.cundada.com/wordpress/Ayvalik/Cunda/Adasi/ayisigi-manastiri/

http://gomec.burhaniyehaber.com/news_print.php?id=10092                            

http://serbestsiyasa.com/?p=2530

http://www.yesilgazete.org/blog/2012/04/13/ayvalikta-suzan-sabanci-hakkinda-suc-duyurusu/

http://evrensel.net/news.php?id=34008 http://evrensel.net/news.php?id=34859

http://www.haberler.com/ayvalik-ta-zafer-platform-uyesi-cevrecilerin-oldu-3772940-haberi/

http://www.korfezmedya.com/Sozcu/detay.asp?haberID=765

Çevre Yönetimi - diğer haberler (Çevre Yönetimi sayfasına git)
YAYED Yerel Yönetim Araştırma Yardım ve Eğitim Derneği Ziya Gökalp Caddesi, No.30 Kat.5 D.17 06420 Kızılay / Ankara, T: (312) 430 35 60, F: (312) 430 62 90
İşbu sitenin tüm hakları saklıdır. Web sitesi içerisindeki dökümanlar yazılar ve resimler kaynak gösterilse dahi, izin alınmadan başka web sitelerine, ticari yayınlara aktarılamaz, kopyalanamaz. © 2012
Web Tasarım